Centenario do pasamento de Emilia Pardo Bazán

12/05/2021 | actividades | destacado
Fotograf’a Certame Literario Padre Feijoo

Certamen literario en conmemoración del segundo centenario del nacimiento de Fray Benito Jerónimo Feijóo

Emilia Pardo Bazán; Valentín Lamas Carvajal

Tipografía y estereotipia Perojo. Madrid. 1877

Biblioteca da Comisión Provincial de Monumentos

Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense

Co fin de conmemorar o segundo centenario do nacemento do Padre Feijoo, o claustro do Instituto ourensán, convoca en 1876 o Certamen literario en honor del P. M. Fr. Benito Jerónimo Feijóo. As obras debían ser inéditas e orixinais, e no caso de ser premiadas a propiedade e dereito de publicación quedaría en poder da Comisión, quen utilizaría o produto da venda para a axuda da erección dun monumento a Feijoo.

Dos catro premios previstos, o xurado concedeu un pensamento de ouro e prata á poesía: ¿Qué curazon non ten oxe latidos? – Qué lábio tendo voz agora cala?, da autoría de Lamas Carvajal (1849 – 1906). Unha rosa de ouro foi outorgada á composición: Beato te che il fato, da que era autora Emilia Pardo Bazán (1851 – 1921). O asunto de tema biográfico declararíase deserto. Por último, a decisión sobre a convocatoria do mellor estudo crítico da obra do Padre Feijoo foi a máis complexa. Tardaron varios meses e precisaron do asesoramento da Universidade de Oviedo para chegar a un dictame no que os tres estudos presentados foron rexeitados para o premio consistente en catro mil reais. Pero, pola linguaxe rica e o brillante estilo, adxudicáronlle o accésit ó estudo presentado por Emilia Pardo Bazán. As outras duas obras foran escritas por Miguel Morayta (1834 – 1917) e Concepción Arenal Ponte (1820 – 1893).

O estudo de Morayta, só atopara o voto de Paz Novoa, quizais polo feito de concordar nas ideas republicanas ambos os dous. A verdadeira batalla centrábase nos outros dous estudos. É curioso que dúas mulleres de tan destacado aporte á sociedade, competiran de forma tan disputada a gloria do certame en honor do autor do discurso «Defensa de las mujeres». Concepción Arenal xa en idade madura e en plenitude profesional e Pardo Bazán con apenas vinte e cinco anos e na súa primeira experiencia importante, representan dúas formas distintas de abarcar a obra do Padre Feijoo e aos dous bandos nos que se dividía o xurado. Case que cen anos despois maniféstanse posturas similares, Blanco Amor alíñase con Concepción Arenal e Otero Pedrayo fai o propio con Pardo Bazán.

Concepción Arenal expuxo un estudo máis atrevido que publicaría en 1877 baixo o título de Juicio crítico de las obras de Feijoo. Co seu triunfo, Pardo Bazán, conságrase como autora en prosa e prodúcese o seu despegue literario. Boa parte do éxito debíao a un bo coñecemento da obra do Padre Feijoo que lía con fruición, por iso cando ten coñecemento do certame non dubida en presentarse, a pesar de todos os inconvenientes que se lle presentaban e o feito de estar embarazada. Máis tarde confesará nunha carta a Menéndez Pelayo: «el Estudio crítico sobre las obras de Feijoo me parece hoy tan defectuoso y malo, que hasta reeditarlo corrigiéndolo, no me atrevo en modo alguno a presentárselo».

Feitas unhas correccións e co permiso da autora, o libro imprimiuse en 1877, xunto coas poesías premiadas, na Tipografía – estereotipia Perojo de Madrid cunha tirada de 600 exemplares e saíu á venda para contribuir económicamente no monumento ao Padre Feijoo.

O esferoide perforado do Valiño (Cartelle, Ourense)

30/04/2021 | 2021 | peza do mes
2021_05_p

Esta peza foi depositada no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense por Eladio Martínez Estévez e procedía dun túmulo da paraxe do Valiño (Terzas, Cartelle, Ourense). Polo achado casual da peza carecemos de atributos contextuais, agás a procedencia dun túmulo.

Os artefactos pulimentados perforados empregábanse nas mazas e tamén nas dobres sacholas como peso para axudar á súa funcionalidade. Non obstante, as características desta peza dificultan o sustento de que se empregara como maza de combate ou como peso de bastón de cavar. As reducidas dimensións da perforación central, 21 mm, parecen denotar un problema de resistencia do sistema para mangar ante calquera dos dous usos. Pero quizais sería compatible co dun cetro ritual.

Este esferoide perforado do Valiño, realizado en anfibolita, sitúao Eguileta nun período non anterior a finais do IVº milenio AC e non posterior aos inicios do IIº.

Día do Libro 2021

21/04/2021 | actividades | destacado
Boletín Auriense I

Para conmemorar o Día do Libro, o Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense libera en liña o primeiro volume do Boletín Auriense, revista que inicia a súa andaina en 1971, polo que este ano celebramos o seu 50 aniversario.

O Boletín Auriense, continuador do Boletín del Museo Arqueológico Provincial de Orense, é unha publicación do Grupo Marcelo Macías de colaboradores do Museo e Arquivo provinciais de Ourense para difundir os traballos científicos realizados tanto polos seus membros como por outros investigadores. Conta ademáis cunha serie de Anexos nos que se recollen traballos monográficos de estudo da cultura galega, con especial referencia a Ourense.

O vindeiro volume do Boletín Auriense que sairá neste ano 2021, será o Tomo número 50 desta senlleira publicación.

Descarga Boletín Auriense I

#DíadoLibro

Santiago peregrino de acibeche. As Burgas (Ourense)

05/04/2021 | 2021 | peza do mes
Santiago peregrino de acibeche: As Burgas, Ourense

Neste Ano Xacobeo 2021 queremos dedicar esta Peza do mes a unha pequena xoia atopada no corazón e xerme da cidade de Ourense, As Burgas. Á beira destas surxencias termais atópase a Casa dos Fornos, escavada polo arqueólogo Celso Rodríguez Cao en 2005, onde descubriu que a súa planimetría se corresponde coa dun edificio terapéutico e relixioso do século I d. C. que aproveitaba o manancial termal polas calidades minerais e caloríferas destas augas.

Na época medieval e tamén na moderna, os peregrinos en ruta a Santiago ou xa de volta cara aos seus lugares de orixe paraban a descansar nos balnearios das Burgas para, despois de visitar na Catedral a Capela do santo Cristo, continuar á súa viaxe. Entre as rutas de peregrinación que pasan pola nosa cidade destacan as dos camiños do sueste ourensán que, procedentes de Braganza e Vinhais, pasaban por Vilardevós ou por Chaves ata Verín, e dende alí, indo por Laza, A Alberguería ou por Xinzo de Limia, chegaban a Ourense. Outra ruta sería a que viña dende Braga e pasaba por Bande e Celanova de camiño a Ourense. A partir do século XVI van ser cada vez máis numerosas as alusións ás fontes das Burgas por parte de cronistas, viaxeiros e peregrinos que chegan á nosa cidade.

Na escavación da Casa dos Fornos atopouse esta peza de acibeche que representa un Santiago Peregrino. O seu reducido tamaño e o feito de ter unha perforación transversal á altura da cintura, indican que moi probablemente se trate dunha doa que iría ensartada nun rosario elaborado polos artesáns do acibeche, que a partir do século XIII se establecen como gremio na compostelá rúa da Acibechería. Na Idade Media vai florecer esta profesión como resposta ás peregrinacións fabricando obxectos con este luxoso e escaso material nos que se conxuga devoción e superstición.

Día da Muller: Inmaculada de Juan de Juni

08/03/2021 | actividades | destacado
Virxe de Juni

O Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense  faise presente na celebración do Día Internacional da Muller, que neste ano 2021 leva como tema: “Mulleres líderes: Por un futuro igualitario no mundo da Covid-19”, con dúas excepcionais pezas dos seus fondos. A través delas coñeceremos as dúas mulleres que as patrocinaron. Mulleres de gran presenza na sociedade do seu tempo, que realizan ofrendas vinculadas ás súas crenzas.

O tema deste ano celebra os enormes esforzos que realizan mulleres e nenas en todo o mundo para forxar un futuro máis igualitario e recuperarse da pandemia da Covid-19. O Día Internacional da Muller é un bo momento para reflexionar acerca dos avances logrados, pedir máis cambios e celebrar a valentía e a determinación das mulleres que xogan un papel clave na historia dos seus países e comunidades.

 

Inmaculada de Juan de Juni

Esta imaxe, considerada como unha das xoias artísticas coas que conta o Museo ourensán é obra documentada do escultor Juan de Juni, quen a cita nunha das cláusulas do seu testamento de 1577 como encargo de dona Inés Pérez de Belmonte con destino á cidade de Ourense.

A patrocinadora desta peza, muller de forte personalidade e poderoso atractivo, pertencente á fidalguía ourensana, tivo unha educación exquisita, parella á que recibiu o seu irmán en Salamanca. Durante anos residiu no Palacio dos Oca, hoxe Liceo ourensán, e no Palacio de Afonsas, en Celme. Non sen dificultades, soubo facerse visible nunha sociedade hostil e discriminatoria cara á muller, participando activamente na vida social da cidade. É verdade que a súa biografía estivo marcada polos homes, pero sempre foi quen de facer valer os seus dereitos ante eles, como deixan patente os numerosos preitos que interpuxo defendendo os seus intereses e os dos seus fillos ante os homes da súa familia e os seus vasalos.

Seguindo o exemplo doutras mulleres da súa mesma condición social, que acharon unha canle de participación pública a través de fundacións e financiamento de obras artísticas, encarga esta Inmaculada a un dos mellores escultores do momento, o que revela o seu gusto refinado, a súa independencia económica e esa capacidade de liberdade e decisión que a caracterizaron.

← entradas máis antigas