Dúas fotografías do aviador Piñeiro. Ribadavia, 1913

01/03/2017 | 2017 | peza do mes
2017_03_p

As dúas fotografías que presentamos corresponden a un dos espectáculos de José Piñeiro González “o aviador Piñeiro”, o primeiro home galego en pilotar un avión. Son copias de placas de cristal realizadas o 13 de xullo de 1913 en Ribadavia con motivo das festas e forman parte dunha extensa e variada colección, doada hai uns trinta anos por Pablo García Vázquez ao fotógrafo Fernando del Río e que hoxe forman parte dos fondos documentais do Museo. A colección componse de numerosas placas de cristal tomadas cunha ICA «Ideal», con obxectivo TESA, de fabricación alemana, que foron realizadas e reveladas polo doutor García Pérez (médico cirurxán do Hospital Provincial de Ourense), pai do doador. Na primeira delas, o doutor García inmortaliza o aviador Piñeiro no intre de subir ao seu aeroplano e na outra xa en voo. O lugar elixido, o campo de San Cristovo, nas marxes do Avia non era o axeitado pois carecía do espazo necesario para aterrar e as árbores e montañas que o rodeaban eran un tremendo perigo para o piloto. Aínda sabedor de que o accidente era inevitable, o aviador non quixo desairar os milleiros de persoas que viñeran de moitos lugares para velo e, a pesar da insistencia dos seus mecánicos e dos membros da comisión de festas en cancelar o evento, voou para eles.

Presentación da Peza do mes

07/02/2017 | actividades
2017_02_1

O mércores, 8 de febreiro, ás 20.00 h. terá lugar a presentación da Peza do mes: “LÁPIDA DE SAN PEDRO DE ROCAS”, na sala da exposición “Escolma de Escultura” en San Francisco (Ourense).

A explicación correrá a cargo do Profesor Titular de Historia Medieval da Universidade de Vigo, Francisco Javier Pérez Rodríguez.

Entrada libre.

Lápida de San Pedro de Rocas

01/02/2017 | 2017 | peza do mes
Lápida de San Pedro de Rocas. Ourense

No conxunto do monacato medieval galego San Pedro de Rocas posúe un lugar especial e destacado. De alí procede a peza protagonista destas liñas: a lápida que, considerada en ocasións «fundacional», se conserva na actualidade no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. Trátase dunha inscrición feita nunha lousa de granito en que figura un texto repartido en catro liñas, rodeado por unha soga que, partindo do lado dereito, divide o espazo central en dúas partes, con dúas liñas de texto sobre e baixo ela. A soga remata no espazo esquerdo nunha cruz. O texto é o seguinte:

† [H]EREDITAS : N

EVFRAXI : EVSANI

QUINEDI : EATI : FLAVI

RVVE : ERA DA C XA I

Dela destaca en primeiro lugar a data: ano 611 da era hispana, que leva ao noso ano 573. A palabra de apertura, HEREDITAS, fai pensar que se trata dunha doazón ao suposto cenobio entón existente, feita polos nomes que figuran tras o N –¿NOS?–, como mínimo cinco: EUFRAXI, EUSANI, QUINEDI, EATI e FLAVI, pois queda pouco claro que é exactamente RUVE, se un sexto home, ou apelido de FLAVI –¿ou de todos eles?–, ou algo que non se sabe exactamente de que se trata. Ao interpretarse o texto como doazón e, en función da súa evidente antigüidade, non cabe dúbida de que pode tomarse como a dotación inicial do primeiro mosteiro de Rocas. Que se tivese plasmado nunha inscrición apuntaría á súa importancia, contribuíndo así a esta posibilidade.

Dotación inicial ou non, a mesma supervivencia da lápida sinala a súa importancia. Neste sentido hai que facer referencia á dubida de se estamos ante a pedra orixinal, labrada no 573, ou a unha copia posterior que, só por terse feito, redunda no valor do texto gravado. Non cabe dúbida de que o sogueado que rodea e parte o texto, típico da arte prerrománica «asturiana», parece declarar unha feitura nos séculos IX ou X. A esta datación contribúe a innegable relación deste sogueado co do pé de altar da mesma igrexa, conservado tamén na actualidade no Museo Arqueolóxico Provincial. Os seus arcos de ferradura levan a súa feitura máis ao século X que ao VI, avalando así que estaríamos ante unha copia da inscrición orixinal feita ao tempo que se elaborou este pé de altar.

En realidade, isto pouco importa para a historia de San Pedro: orixinal ou copiada catro ou cinco séculos despois, é evidente que sempre foi transcendental para a comunidade relixiosa que sucesivamente viviu en Rocas e manifesta dun xeito indubidable o valor e calidade que se lle deu á inscrición.

Presentación da Peza do mes

09/01/2017 | actividades
fontan

O mércores, 11 de xaneiro, ás 20.00 h. terá lugar a presentación da Peza do mes: “O mapa de Fontán“, na sala da exposición “Escolma de Escultura” en San Francisco (Ourense).

A explicación correrá a cargo de Afonso Vázquez-Monxardín Fernández.

Entrada libre.

O mapa de Fontán

30/12/2016 | 2017 | peza do mes
Detalle da Carta GeomŽtrica de Galicia. Mapa de Font‡n

Domingo Fontán Rodríguez é un home moi recoñecido pero pouco coñecido. Desde 2004 unha fundación leva o seu nome e terma exemplarmente da súa memoria. Naceu no lugar de Porta de Conde, ao pé de Caldas de Reis, en 1788 e era membro dunha familia de «no escasa fortuna». Estudou en Noia cun tío crego, logo en Santiago. Precoz e extraordinario estudante, finalizou as carreiras de Filosofía e Letras, Teoloxía e Matemáticas, en cuxa facultade, logo doutras ocupacións docentes, foi catedrático de Matemáticas Sublimes desde 1828. Propietario dunha fábrica de papel en Noia, deputado nas Cortes e director do Observatorio Astronómico de Madrid foi un polifacético ilustrado tardío e morreu en Cuntis en 1866 despois dunha intensa e produtiva vida.

A realización do mapa foi posible polo seu esforzo e fortuna. En total foron uns 17 anos de traballo, no que montou 467 estacións xeodésicas en Galicia, 43 en Asturias, León e Zamora, e 3 en Portugal.

Ao inxente traballo de recollida de datos numéricos e esbozos de campo, engadíaselle logo a elaboración deles ata convertelos en información sobre o papel. Declarou que «conocía los 3.600 curatos y cinco catedrales y haber recorrido más de 10.000 pueblos, escuchando las quejas». Seguramente ninguén coñeceu mellor Galicia.

O mapa está elaborado a escala 1:100.000 e cada unha das doce follas, mide 58 x 72 cm, polo que o seu tamaño conxunto, montadas as follas, é de 2,16 por 2,32 m.

← entradas máis antigas entradas máis recentes →